O proxecto actual: Galicia Nomeada

Todos somos conscientes de que os nomes das terras, dos regueiros, das fontes, dos penedos... corren un grave risco de desaparecer porque a maioría só teñen existencia na memoria das persoas maiores. As aldeas quedan sen xente; cada vez hai menos persoas que vivan da agricultura e da gandaría; a actividade pastoril nas serras está case desaparecida; o GPS dos barcos substitúe o coñecemento do medio acuático que posúen os vellos mariñeiros... Por estes e por outros motivos, cada día desaparecen ducias de topónimos; o que non se usa, acaba perdéndose.

Por iso, a mellor maneira de preservar este patrimonio toponímico é facer que os topónimos continúen vivos difundíndoos a través de Internet para todo o mundo. Deste xeito, os topónimos seguirán cumprindo a súa función denominativa para a que foron creados, pero acadarán novos usos grazas ás novas tecnoloxías e chegarán a máis persoas do que o facían a través da secular transmisión oral. Por outra banda, a mellor maneira de difundir a toponimia sempre foron os mapas. Nos últimos anos, os avances tecnolóxicos e metodolóxicos nos sistemas de información xeográfica ofrécennos ferramentas que permiten situar nunha ortofoto aérea calquera elemento do patrimonio cultural cun grao de exactitude sorprendente. De aí o auxe que están tendo na actualidade as cartografías colectivas, onde a sociedade participa na creación dun mapa cultural

Sobre estas premisas asentan as bases da nova plataforma colaborativa en liña para a recolleita, xeorreferenciación e difusión da microtoponimia galega denominada Galicia Nomeada.

Tanto este portal web como a plataforma colaborativa Galicia Nomeada, forman parte das actividades desenvolvidas no ámbito de actuación do Programa de Cooperación Interreg V A España – Portugal (POCTEP 2014-2020),  que se incardinan no proxecto 0358 GEOARPAD "Patrimonio cultural da Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal". Trátase dun proxecto sobre a dixitalización do noso patrimonio cultural colectivo no que participan a Secretaría Xeral de Política Lingüística, o Instituto de Estudos do Territorio, a Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia e a Real Academia Galega.

Dende o ano 2017 ata a actualidade, no ámbito de actuación deste citado programa europeo interrexional, a Secretaría Xeral de Política Lingüística en colaboración coa Real Academia Galega están ofrecendo charlas divulgativas por medio do programa TOPONIMÍZATE. Esta campaña informativa ten como obxectivo principal concienciar a cidadanía da riqueza cultural que se agocha detrás da microtoponimia galega e o risco que ten de perderse, para, deste xeito, involucrar á xente na súa salvagarda. Para este fin, explícase pormenorizadamente o uso da aplicación colaborativa Galicia Nomeada, así como a rendibilidade que se lle pode tirar a esta capa de información cultural unha vez que está xeorreferenciada e normativizada. Ademais, tamén se lles explica aos asistentes o significado dos topónimos maiores do concello onde se imparte a charla.

As referidas sesións divulgativas tiveron moi bo acollida nos máis de 50 concellos que as recibiron e prevese continuar con esta liña de actuacións para fomentar a participación cidadá no proxecto e, ao mesmo tempo, promover un maior coñecemento da riqueza toponímica do noso país como un referente do patrimonio inmaterial.