Parrochas de interior e do sur de Galicia

Unha das dicotomías dialectolóxicas máis recoñecidas do país é aquela que divide a Galicia das parrochas da Galicia das xoubas: grosso modo, desde a costa de Laxe cara ao Cantábrico, incluída a Mariña eonaviega, son “parrochistas”; mentres que de Laxe cara ao sur, son “xoubistas”. 

O exposto anteriormente levaríanos a pensar que de atoparmos algunha Parrocha na toponimia, esta estaría situada nalgún punto do litoral da Coruña, Lugo ou o occidente de Asturias e a súa orixe tería algunha relación coas actividades mariñeiras. Esta idea estaría reforzada polo feito de que o único significado que recolle o Dicionario da Real Academia Galega é o de “sardiña pequena”. 

Porén, chama a atención que dos 13 lugares que aparecen recollidos no Nomenclátor, só un deles reúne o condicionante anterior. Este sería o lugar da Parrocha situado na parroquia do Esto, no concello de Cabana de Bergantiños. O resto, están localizados ben no interior ou ben na parte sur do país, onde “xouba” é a forma única para se referir a este modesto mais suculento peixe.  

Daquela, como podemos explicar a existencia dunha Parrocha en Rodeiro?  

A resposta podemos atopala nos dicionarios antigos. O Padre Sobreira definiu a voz “parrocha” en 1790 como “cepa silvestre” e no Dicionario de Eladio Rodríguez, como “caseta para guardar herramientas o para guarecerse cuando se tiene una finca lejos de casa”. Algún destes dous significados, como construción ou fitotopónimo, ha de estar presente nestoutros lugares chamados A Parrocha, segundo conclúe Gonzalo Navaza na súa obra Fitotoponimia galega.